Rekordowa zbiórka na rzecz dzieci chorych na raka to bez wątpienia powód do wzruszenia i dumy. Ponad 257 mln zł zebranych w kilka dni pokazuje skalę społecznej mobilizacji, jakiej dotąd nie było ani w Polsce, ani na świecie. Jednak obok zachwytu pojawia się pytanie, które nie daje spokoju: dlaczego takie akcje są dziś aż tak potrzebne?

Coraz częściej to nie system, lecz społeczeństwo bierze na siebie ciężar walki o zdrowie pacjentów. Oddolne inicjatywy – jak wspomniany „Diss na raka” czy Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy – stają się realnym wsparciem dla pacjentów, a czasem wręcz warunkiem dostępu do leczenia. Nie wszyscy chcą pogodzić się z tym, że tego typu działania zaczynają pełnić rolę erzacu sprawnie działającej ochrony zdrowia.

Z jednej strony mamy ogromną społeczną solidarność, zdolność do szybkiego reagowania i autentyczne zaangażowanie setek tysięcy ludzi. Z drugiej – „system zrzutkowy”, który nie nadąża za tempem zmian w medycynie, rosnącymi kosztami terapii i potrzebami pacjentów onkologicznych. Doszliśmy do momentu, w którym rak wyprzedził system, musimy więc posiłkować się inicjatywami społecznymi, żeby go dogonić.

Problem w tym, że taka sytuacja – choć chwilowo skuteczna – nie może być docelowym modelem opieki zdrowotnej. Choć zbiórki ratują pacjentów, nie zastąpią przewidywalnego i stabilnego dostępu do leczenia dla wszystkich, którzy go potrzebują. System ochrony zdrowia nie może działać według logiki zasięgów i poruszeń – jego fundamentem powinna być równość, a nie siła oddziaływania konkretnej historii i charyzma młodego youtubera.

Ewa Podsiadły-Natorska

Artykuł Sukces zbiórki, porażka systemu? Niewygodne pytania po rekordowej akcji pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Dr Andrzej Mądrala, honorowy prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych, odebrał statuetkę Nagrody Zaufania Złoty OTIS 2026 za dorobek życia w kształtowaniu systemu ochrony zdrowia w Polsce

W uroczystej Gali Nagrody w hotelu Polonia Palace w Warszawie wzięli udział m.in.: dr Beata Małecka-Libera (przewodnicząca Komisji Zdrowia Senatu RP), dr Agnieszka Gorgoń-Komor (wiceprzewodnicząca Komisji Zdrowia Senatu RP), prof. Tomasz Grodzki (do 2023 roku Marszałek Senatu RP), dr Katarzyna Sójka (była Minister Zdrowia, Rada ds. Zdrowia przy Prezydencie RP) oraz posłanki i posłowie: Iwona Kozłowska (KO), Marek Hok (KO, wiceprzewodniczący Komisji Zdrowia Sejmu RP), Norbert Pietrykowski (Centrum), Witold Tumanowicz (Konfederacja).

XXIII Gala Nagrody Zaufania Złoty OTIS była okazją do uhonorowania wybitnych postaci, których dorobek i zaangażowanie od lat kształtują polską medycynę i przekładają się na lepsze życie pacjentów.

Zapraszamy do przeczytania rozmowy z dr. Andrzejem Mądralą: Pacjent musi pozostać w centrum

Artykuł Dr Andrzej Mądrala laureatem Nagrody Zaufania Złoty OTIS pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z dr. Andrzejem Mądralą, honorowym prezesem Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych, współtwórcą Centrum Medycznego MAVIT, wieloletnim liderem środowiska prywatnej ochrony zdrowia, dziś wiceprzewodniczącym Rady Nadzorczej Szpitala MAVIT Grupy LUX MED

NAGRODA ZAUFANIA ZŁOTY OTIS 2026 ZA DOROBEK ŻYCIA W KSZTAŁTOWANIU SYSTEMU OCHRONY ZDROWIA W POLSCE

Gdyby miał pan wskazać najważniejsze decyzje i projekty swojego życia zawodowego – które z nich były przełomowe?

Żeby uczciwie odpowiedzieć na to pytanie, muszę cofnąć się do samego początku. Ukończyłem Wydział Farmaceutyczny Akademii Medycznej w Gdańsku w 1974 roku i rozpocząłem pracę w Zakładzie Biochemii Klinicznej. Przez kilka lat zajmowałem się diagnostyką laboratoryjną, a w 1982 roku obroniłem doktorat dotyczący mechanizmów działania leków przeciwcukrzycowych. To był pierwszy, stricte naukowy etap mojego życia. Kluczowe znaczenie miało jednak to, co wydarzyło się później. Dzięki rektorowi AMG, mojemu profesorowi Stefanowi Angielskiemu, trafiłem w 1984 roku na stypendium do Instytutu Maxa Plancka we Frankfurcie nad Menem. To doświadczenie otworzyło mnie na zupełnie inne myślenie o medycynie, organizacji pracy i odpowiedzialności za system. W praktyce był to także moment, w którym na dobre wszedłem w świat medycyny stosowanej i zarządzania.

To wtedy rozpoczęła się pana droga poza uczelnią?

Tak. Praktycznie już do Akademii Medycznej nie wróciłem. Zacząłem pracę w polskim przedstawicielstwie Abbott Diagnostic Division, firmie zajmującej się diagnostyką laboratoryjną – najpierw w Polsce, później w szerszym, europejskim wymiarze. Tam nauczyłem się rzeczy, których uczelnia nie była w stanie dać: odpowiedzialności finansowej, pracy z ludźmi, myślenia projektowego.

Pod koniec lat 90. pojawił się wątek okulistyki i laserowej korekcji wad wzroku. To był impuls, który doprowadził do powstania w 2000 roku Centrum Medycznego MAVIT w Warszawie – jednego z pierwszych tego typu ośrodków w Polsce.

Początki prywatnego szpitala w tamtym czasie musiały być ogromnym wyzwaniem.

Były ekstremalnie trudne. Kredyty, ryzyko, brak pewności, czy system to udźwignie. Ale ludzie mi zaufali. Lekarze przyjeżdżali z całej Polski, czasem przez wiele miesięcy pracując bez pełnego wynagrodzenia, wierząc, że dotrzymam słowa. I dotrzymałem. To zaufanie jest dla mnie do dziś jedną z najważniejszych wartości.

MAVIT rozwijał się stopniowo – najpierw szpital Warszawa-Bielany, potem ośrodek na Ursynowie, a w 2010 roku szpital w Katowicach. Tam przejęliśmy od miasta w zasadzie barak, nazwany szpitalem, i stworzyliśmy nowoczesny, wyspecjalizowany ośrodek laryngologiczno-okulistyczny. To był ogromny wysiłek organizacyjny, ale dziś mogę powiedzieć z dumą, że to miejsce działa na najwyższym poziomie.

Równolegle bardzo silnie zaangażował się pan w działalność społeczną i systemową.

Tak, i to był świadomy wybór. Od 2006 roku byłem związany z Konfederacją Pracodawców Polskich (potem Konfederacją Pracodawców Rzeczpospolitej Polskiej), pełniąc funkcję wiceprezydenta odpowiedzialnego za ochronę zdrowia. To była praca całkowicie społeczna – nigdy nie wziąłem za nią wynagrodzenia. Reprezentowałem środowisko organizacji pracodawców w dialogu z Ministerstwem Zdrowia, Komisją Zdrowia Sejmu i Senatu oraz związkami zawodowymi. Byłem wiceprzewodniczącym Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia. To tam zapadały decyzje, które do dziś kształtują system – zwłaszcza w obszarze wynagrodzeń.

To jeden z najbardziej kontrowersyjnych tematów ostatnich lat.

I jeden z najtrudniejszych. Uważam, że podwyżki były konieczne. Medycy muszą godnie zarabiać. Ale jednocześnie przyznaję uczciwie: nie doszacowaliśmy w pełni skutków finansowych tych decyzji. Dziś system to odczuwa. I trzeba o tym mówić otwarcie, bez populizmu i bez przerzucania winy.

Pacjent musi pozostać w centrum. Sam przecież jestem pacjentem i widziałem, jak wygląda rzeczywistość od drugiej strony. System nie może się załamać pod ciężarem decyzji, które – choć słuszne – wymagają korekty i odpowiedzialnego finansowania.

Wielokrotnie podkreśla pan wagę współpracy sektora publicznego i prywatnego.

Bo to jedyna droga. Odebranie prywatnym placówkom kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia byłoby katastrofą. System jest dziś naczyniami połączonymi. Prywatne szpitale odciążają publiczne, skracają kolejki, realizują procedury na wysokim poziomie. Przykład okulistyki jest tu najlepszy. Dzięki reformom i konsekwentnej pracy środowiska dziś kolejki do operacji zaćmy praktycznie zniknęły. Przeprowadzono radykalne zmiany. Ogromną rolę odegrał w tym prof. Marek Rękas – konsultant krajowy, wizjoner i reformator, którego miałem zaszczyt wspierać przez lata.

W 2019 roku MAVIT wszedł w struktury Grupy LUX MED. Jak pan ocenia tę decyzję z perspektywy czasu?

Rozpatrywaliśmy różne możliwości. To była bardzo dobra decyzja. Rozmowy z prezes dr Anną Rulkiewicz były oparte na zaufaniu i wspólnej wizji. MAVIT zachował swoją tożsamość, a jednocześnie zyskał stabilność i możliwości dalszego rozwoju. Dziś jestem wiceprzewodniczącym Rady Nadzorczej, a stery operacyjne przejęło młodsze pokolenie – w tym mój syn Maciej, dyrektor pionu szpitali LUX MED w Polsce.

Jak pan patrzy na przyszłość systemu ochrony zdrowia?

Z umiarkowanym optymizmem. Przed nami trudny czas, ale wierzę w dialog. Potrzebujemy racjonalnych decyzji, mądrego wykorzystania technologii – także sztucznej inteligencji – oraz nowych liderów, którzy nie będą tylko narzekać, ale wezmą odpowiedzialność.
Całe życie byłem człowiekiem dialogu. I nadal wierzę, że tylko rozmowa między decydentami, świadczeniodawcami i pacjentami może doprowadzić do systemu, który będzie jednocześnie sprawiedliwy, wydolny i ludzki.

Artykuł Pacjent musi pozostać w centrum pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Co można powiedzieć i napisać o człowieku tak wyjątkowym jak śp. red. Rafał Natorski? Można oczywiście bardzo wiele, ale można też… zamilknąć, bo słowa i tak nie oddadzą tego, co chciałoby się wyznać

Wciąż trudno uwierzyć, że Rafała – przez najbliższych zwanego Rafkiem – nie ma wśród nas. I że to już rok. „Pisał teksty błyskotliwe, był absolutnym Mistrzem relacji z debat i konferencji, z których potrafił wyławiać sprawy ważne i unikał banałów. Pamiętam, jak bardzo się zdziwiłem, kiedy w jego pierwszym, przekrojowym tekście medycznym poprawiłem jedno zdanie. Klasa, budził szacunek” – opowiadał o nim Paweł Kruś w swoim pożegnaniu. „Łączył rzetelność zawodową z otwartością, życzliwością i pogodą ducha, co czyniło go wyjątkowym człowiekiem i świetnym dziennikarzem. Zawsze można było liczyć na jego radę, wsparcie i inspirację. Budował mosty, nie mury. Rafał pozostawił po sobie dorobek, którego nie da się przecenić”.

Rafał był świetnym dziennikarzem i redaktorem. Nie bał się trudnych pytań, które śmiało zadawał na konferencjach prasowych. Prowadził warsztaty dla młodzieży marzącej o pracy w mediach. Był odważny, pomysłowy, rzetelny, a przy tym miał ogromną wiedzę dotyczącą spraw bieżących, polityki, historii, sportu, zdrowia. Wyróżniało go poczucie humoru i dystans do siebie. Był też wspaniałym mężem, ojcem, synem, bratem, przyjacielem, kolegą… Ale to już osobna opowieść.

Bardzo nam go brakuje.

W pierwszą rocznicę śmierci przypominamy najciekawsze teksty Rafała Natorskiego napisane dla „Świata Lekarza”. Zachęcamy do lektury. Warto.

Prof. Irina Kowalska: Problemy i wyzwania w diagnostyce i leczeniu cukrzycy

Mamy przełom w terapii ataksji Friedreicha

Autoimmunologiczne choroby wątroby – jak sobie z nimi radzimy?

Dr Szymon Jagodziński: Zadbajmy o profilaktykę!

Minimum interwencji, maksimum korzyści

Siła natury w trosce o mikrobiotę

Dyr. Konrad Jarosz: Szpital to ludzie

Rola układu glimfatycznego

Dr Robert Wiraszka: Onkolog na tropach historii

Przebodźcowanie mózgu a bezsenność

Prof. Mieczysław Walczak: Jest lepiej, ale…

Gliptyny w praktyce lekarskiej

Mniej znany Chełmoński…

Upływu czasu nie powstrzymamy, ale możemy lepiej dbać o nasz mózg

Debata „Świata Lekarza”: Choroby rzadkie w polskim systemie ochrony zdrowia

Debata „Świata Lekarza”: Starzejące się społeczeństwo a choroby siatkówki

Artykuł 26.02.2026: wspominamy Rafała Natorskiego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Poseł Marek Hok, przewodniczący Podkomisji stałej ds. onkologii, zastępca przewodniczącego Komisji Zdrowia, w rozmowie z Ewą Podsiadły-Natorską

Zacznijmy od tematu, który przez lata pozostawał na marginesie debaty publicznej, choć dla pacjentów ma znaczenie właściwie fundamentalne. Dlaczego zabezpieczenie płodności pacjentów onkologicznych stało się jednym z pana priorytetów?

Bo coraz częściej mówimy dziś o onkologii jako o chorobie przewlekłej, z którą pacjenci żyją wiele lat, a nie tylko o walce o przeżycie najbliższych miesięcy. Postęp medycyny sprawił, że ratujemy życie coraz skuteczniej, ale system nie nadążył z myśleniem o tym, co dalej. Dla młodych pacjentów – kobiet oraz mężczyzn – perspektywa utraty płodności bywa równie traumatyczna jak sama diagnoza nowotworu. Leczenie nie może oznaczać odebrania szansy na przyszłe rodzicielstwo, jeśli medycyna daje dziś narzędzia, aby temu zapobiec. Zwłaszcza że z perspektywy klinicznej wiemy, że możliwości istnieją – to np. kriokonserwacja komórek rozrodczych, tkanki jajnika, nasienia.

Gdzie więc pana zdaniem leży największa luka w systemie?

Problem jest wielopoziomowy. Po pierwsze – brak systemowych, jasnych ścieżek postępowania. Zabezpieczenie płodności nadal zależy od miejsca leczenia, wiedzy konkretnego lekarza i determinacji samego pacjenta. Po drugie – finansowanie. W wielu przypadkach procedury te nie są refundowane lub są dostępne tylko w ograniczonym zakresie. Po trzecie – czas. W onkologii decyzje trzeba podejmować bardzo szybko, a pacjent często nie dostaje rzetelnej informacji, że ma prawo i realną możliwość zabezpieczenia swojej płodności przed rozpoczęciem terapii.

Czyli problemem nie jest wyłącznie brak technologii, ale brak standardu?

Dokładnie tak. Dlatego w Podkomisji stałej ds. onkologii chcemy pracować nad rozwiązaniami, które wprowadzą obowiązek informowania pacjenta o ryzyku niepłodności i dostępnych opcjach jej zabezpieczenia. To powinno być elementem standardu opieki onkologicznej, a nie dobra wola czy dodatkowa inicjatywa. Rozmawiamy o modelu, w którym pacjent już na etapie planowania leczenia ma zapewnioną szybką konsultację z ośrodkiem zajmującym się medycyną rozrodu.

Ten temat dotyczy nie tylko dorosłych, ale też dzieci i nastolatków leczonych onkologicznie. Czy również ta grupa jest uwzględniana w planowanych działaniach?

Tak – jest to szczególnie wrażliwy obszar. U dzieci i młodzieży decyzje podejmują rodzice, często w ogromnym stresie, pod presją czasu. Tym bardziej potrzebujemy jasnych rekomendacji i wsparcia systemowego. W krajach Europy Zachodniej zabezpieczenie płodności u młodych pacjentów onkologicznych jest standardem. Polska nie powinna pozostawać w tyle. Mówimy o jakości życia w dorosłości tych osób – o ich prawie do normalności po chorobie.

Przejdźmy do kolejnego obszaru, którym zajmowała się Podkomisja stała ds. onkologii w ostatnich miesiącach – do chirurgii robotycznej. Dlaczego ten temat znalazł się w centrum Waszych prac?

Chirurgia robotyczna to jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów współczesnej medycyny. W onkologii oznacza ona często mniejszą traumatyzację tkanek, krótszy czas hospitalizacji i szybszy powrót pacjenta do sprawności, a także do dalszego leczenia systemowego. Problem w Polsce polegał na tym, że rozwój tej technologii był przez lata chaotyczny i nierównomierny – zależny od lokalnych decyzji i możliwości finansowych placówek.

Czyli znowu wracamy do kwestii systemu?

Niestety. Dyskusje w Podkomisji dotyczyły nie tylko samej technologii, ale też kadr, certyfikacji ośrodków, jakości i bezpieczeństwa procedur. Robot nie operuje sam – kluczowe jest doświadczenie zespołu i odpowiednie przygotowanie. Zależy nam na tym, aby chirurgia robotyczna była narzędziem poprawy jakości leczenia, a nie jedynie kosztowną wizytówką szpitala.

W podobnym duchu mówi się dziś o medycynie nuklearnej – jako jednym z filarów nowoczesnej diagnostyki i terapii onkologicznej. Jakie wnioski płyną z prac Podkomisji w tym obszarze?

Medycyna nuklearna to absolutna podstawa nowoczesnej onkologii precyzyjnej – zarówno w diagnostyce, jak i w leczeniu izotopowym. Bez niej nie da się mówić o skutecznym planowaniu terapii. Tymczasem w Polsce wciąż mamy niedobory infrastrukturalne i kadrowe, a dostęp do nowoczesnych procedur bywa ograniczony regionalnie. Rozmawiamy o konieczności długofalowych inwestycji, ale też o stabilnym finansowaniu i planowaniu zasobów, bo to obszar wymagający szczególnej odpowiedzialności.

Wspomniał pan również o rozwoju terapii CAR-T jako kolejnym priorytecie. Co dziś jest największym wyzwaniem w tym obszarze?

CAR-T to przełom w leczeniu wybranych nowotworów hematologicznych, ale też ogromne wyzwanie organizacyjne i finansowe. Nie chodzi tylko o samą refundację terapii, ale o całe zaplecze: kwalifikację pacjentów, wyspecjalizowane ośrodki, opiekę nad chorym po podaniu leczenia. Jako Podkomisja chcemy patrzeć na CAR-T nie jako na pojedynczą procedurę, lecz jako element spójnego systemu leczenia wysokospecjalistycznego.

Na koniec zapytam szerzej: co łączy te wszystkie obszary – płodność, robotykę, medycynę nuklearną, CAR-T?

Wspólnym mianownikiem jest długofalowe myślenie o pacjencie. Nie tylko o tym, jakie są jego rokowania, ale w jakim stanie będzie żył po leczeniu. Nowoczesna onkologia to nie pojedyncze technologie, lecz odpowiedzialne decyzje systemowe, które pozwalają te technologie realnie wykorzystać. I to właśnie jest cel prac naszej Podkomisji.

Artykuł „Leczyć nowotwór, nie odbierając przyszłości”. O płodności, robotyce i nowoczesnej onkologii pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W 2060 r. luka finansowa w ochronie zdrowia może sięgnąć 434 mld zł – wynika z raportu przygotowanego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego i Federację Przedsiębiorców Polskich. Eksperci wskazują, że bez zmiany sposobu finansowania system nie nadąży za potrzebami pacjentów. Potrzebujemy nowego modelu, a debatę publiczną i prace nad zmianami trzeba zacząć dzisiaj (1).

W życiu – jak głosi klasyk – pewne są dwie rzeczy: śmierć oraz podatki… a także to, że w ochronie zdrowia zawsze padają obietnice, które nie znajdują pełnego pokrycia w rzeczywistości. Zmieniają się rządy, ministrowie, hasła i strategie, lecz ten mechanizm pozostaje zaskakująco trwały. Każdy kolejny rok otwieramy bowiem zapowiedziami „przełomu”, „rekordowych nakładów na zdrowie” i „systemowych reform”, aby kilka miesięcy później wrócić do dobrze znanego punktu: gaszenia pożarów, dosypywania pieniędzy ad hoc i tłumaczenia, że „sytuacja jest trudniejsza niż zakładano”.

Rok 2026 nie zaczyna się więc od pytania, czy system ochrony zdrowia wymaga zmian, ale z czym wreszcie powinniśmy skończyć, a co pilnie wdrożyć, jeśli nie chcemy kolejny raz udawać, że prowizoryczne rozwiązania stanowią strategię.

Bolączka 1: dostęp do świadczeń medycznych

Największy lęk Polaków na najbliższe miesiące to pogłębiające się problemy z dostępem do opieki zdrowotnej. Badania CBOS-u pokazały, że zdecydowana większość Polaków ocenia publiczną ochronę zdrowia negatywnie, a do najgorzej ocenianych aspektów należy dostępność lekarzy specjalistów i możliwość umawiania wizyt w dogodnym terminie. Już teraz kolejki do specjalistów, badań diagnostycznych oraz planowych zabiegów są niepokojąco, a często wręcz niebezpiecznie długie. Sam czas oczekiwania na opis badań histopatologicznych – w niektórych przypadkach nawet 8 tygodni! – zaczyna przekraczać granice zdrowego rozsądku.

Centralna e-rejestracja i działania cyfrowe są ważne; koniec porannych telefonów do przychodni to krok w stronę usprawnienia obsługi pacjenta. Jednak sama technologia nie zrekompensuje podstawowego problemu: zbyt małej liczby świadczeń w stosunku do zapotrzebowania. Chcemy nie tylko łatwiejszego zapisu, chcemy większej liczby dostępnych terminów i krótszych kolejek.

Bolączka 2: finansowanie

System balansuje dziś pomiędzy obietnicami dotyczącymi ogromnych transferów finansowych a cięciami budżetowymi. Jednorazowe zastrzyki gotówki do NFZ mogą chwilowo złagodzić problem, ale bez jasnych reguł i transparentnej polityki finansowej będą jedynie leczeniem objawowym. Staje się więc oczywiste, że jeśli nie zmienimy modelu finansowania, grozi nam kolejny rok chaosu.

Szpitali, które każdego roku balansują na krawędzi upadku, nie obchodzi „miliard tu, cięcie tam” – lecznice potrzebują klarownych zasad finansowania, które pozwolą realnie planować leczenie, inwestycje i zatrudnienie.

Bolączka 3: medyczny deficyt kadrowy i organizacyjny

Braki kadrowe wśród lekarzy i pielęgniarek to problem, z którym nie poradzimy sobie jedynie kampaniami rekrutacyjnymi czy krótkoterminowymi podwyżkami. To kwestia warunków pracy, spójnej strategii szkolenia kadr, jakości środowiska pracy i migracji zawodowej. Bez tego pacjenci będą dalej cierpieć z powodu długich kolejek, a często również z braku opieki medycznej. Mówienie, że lekarzy brakuje, to truizm. Fundamentalne pytanie brzmi, jak to rozwiązać. Czy minister Jolanta Sobierańska-Grenda, która ma doktorat w dziedzinie ekonomii i finansów, znajdzie na to sposób?

U progu 2026 roku – tak jak właściwie każdego – oczekiwania pacjentów są proste: leczenie powinno być powszechnie dostępne, szybkie i skuteczne. Każdy pacjent chce mieć pewność, że w chorobie nie zostanie sam i że dostęp do lekarza, nowoczesnej diagnostyki oraz terapii będzie realny, a nie teoretyczny. I że system nie zapadnie się pod ciężarem biurokracji – na tym polu ustępujemy już chyba tylko słynącym z biurokratycznego chaosu Włochom. Wymaga to od polityków i decydentów spójnej długoterminowej strategii. To nie czekanie na cud, lecz na elementarną sprawność państwa.

Ewa Podsiadły-Natorska

(1) Cytat za: raport „Luka finansowa systemu ochrony zdrowia – wyzwania długoterminowe”, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego i Federacja Przedsiębiorców Polskich, grudzień 2025

Artykuł Oczekiwania vs. rzeczywistość pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Prokurator Generalny przedstawił wytyczne ws. postępowań dotyczących przestępstw wobec medyków. To realizacja ustaleń ze spotkań m.in. z lekarzami, pielęgniarkami, ratownikami medycznymi, przedstawicielami Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Ministerstwa Zdrowia

W lipcu Prokurator Generalny wydał „Wytyczne w sprawie prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę osób udzielających świadczeń zdrowotnych, pierwszej pomocy, czynności ratunkowych, a także innych osób wykonujących obowiązki służbowe i zawodowe, które na mocy przepisów szczególnych korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych”.

Wytyczne stanowią reakcję na coraz większą liczbę zdarzeń, które charakteryzują się agresją słowną oraz fizyczną dotykającą m. in.

• osób wchodzących w skład zespołów ratownictwa medycznego,
• osób udzielających świadczeń zdrowotnych w szpitalnych oddziałach ratunkowych (lekarzy, pielęgniarek , ratowników medycznych i pozostałego personelu medycznego),
  zwłaszcza w postaci pobić, spowodowania uszkodzeń ciała, gróźb karalnych i znieważeń ze strony tych, którym pomoc jest udzielana, członków ich rodzin, a nawet osób postronnych.

Międzyresortowe prace i legislacja

Przypominamy, że już 29 stycznia 2025 r. powołano międzyresortowy zespół z udziałem przedstawicieli środowisk ratowniczych. Jego celem było opracowanie propozycji szybkich, konkretnych zmian, jakie mają poprawić bezpieczeństwo personelu medycznego. Z kolei 5 maja w Ministerstwie Zdrowia na zaproszenie minister Izabeli Leszczyny odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli minister sprawiedliwości Adam Bodnar, minister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Siemoniak oraz Komendant Główny Policji Marek Boroń. Tego samego dnia minister zdrowia spotkała się z prezesem Naczelnej Rady Lekarskiej, Łukaszem Jankowskim. Tematem rozmów były działania na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa w placówkach medycznych.

Ważne zmiany dotyczące bezpieczeństwa członków zespołów ratownictwa medycznego zawarte zostały również w ustawie z 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2026.

Nowe przepisy przewidują m.in.:

• Możliwość tworzenia 3-osobowych zespołów ratownictwa medycznego typu P.
• Obowiązek cyklicznych szkoleń z zakresu radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych – obejmujących elementy samoobrony i technik deeskalacyjnych.
• Systemowe wsparcie psychologiczne dla członków zespołów ratownictwa medycznego.

Równolegle z pracami legislacyjnymi realizowane są działania, które już dziś wpływają na poprawę bezpieczeństwa zespołów ratownictwa medycznego.

• Trwają szkolenia dla członków ZRM prowadzone przez Policję. Do tej pory zgłosiło się ponad 8875 osób, reprezentujących 80 proc. dysponentów zespołów. Szkolenia odbywają się w 11 województwach.
• Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania informacyjne, które przybliżają społeczną rolę personelu medycznego i podkreślają znaczenie szacunku wobec zawodów medycznych. Trwa także przygotowanie ogólnopolskiej kampanii społecznej.

Nowelizacja Kodeksu karnego

Ważnym elementów pakietu działań na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa pracowników ochrony zdrowia jest przygotowywana przez Ministerstwo Sprawiedliwości nowelizacja Kodeksu karnego i zaostrzenia kar wobec sprawców ataków na osoby zaangażowane w działania ratownicze i ochronne.

Zmiany mają na celu zwiększenie ochrony funkcjonariuszy publicznych oraz osób, które – choć nie posiadają formalnego statusu funkcjonariusza – narażają swoje zdrowie i życie w celu ochrony porządku publicznego i ratowania innych ludzi.

Na początku lipca br. projekt został skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów.

Projekt znajduje się tutaj.

Źródło: MZ

Artykuł Nowe wytyczne: agresja wobec medyków spotka się z nieuchronną karą pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Polski publiczny sektor medyczny stoi przed jednym z największych wyzwań w swojej historii – finansową luką, która w latach 2025–2027 wyniesie łącznie 111,4 mld (!) zł. Raport „10 nowych źródeł finansowania NFZ” opracowany przez Think Tank SGH dla ochrony zdrowia przedstawia potencjalne rozwiązania tego problemu. Czy proponowane źródła finansowania uratują system? I czy w ogóle są to propozycje realne?

Jednym z głównych pomysłów na poprawę kondycji budżetu NFZ jest stopniowy wzrost składki zdrowotnej – o 0,25 punktu procentowego rocznie przez cztery lata. Brzmi rozsądnie? Teoretycznie tak. W praktyce oznacza to bowiem dodatkowe 36,6 mld zł w budżecie NFZ, ale i większe obciążenie pracujących Polaków. Co więcej, nie wiadomo, czy podniesienie składki przełoży się na realną poprawę jakości opieki zdrowotnej, tzn. czy kolejki do specjalistów w magiczny sposób się skrócą. Historia zna już podobne pomysły – dodatkowe miliardy miały uzdrowić system, a pacjenci jak czekali, tak czekają. Dlatego wzrost obciążeń może budzić zrozumiały opór społeczny.

Kolejnym pomysłem jest wprowadzenie 2,5-procentowej składki zdrowotnej opłacanej przez pracodawców. W Europie takie rozwiązania funkcjonują od lat, lecz w Polsce wciąż obowiązuje model, w którym ciężar składek spoczywa głównie na pracownikach. Dodatkowe 41,9 mld zł mogłoby znacząco poprawić sytuację finansową NFZ, pracodawcy ostrzegają jednak, że taka opcja zwiększy koszty pracy i osłabi konkurencyjność naszej gospodarki. Znowu więc pojawiają się uzasadnione wątpliwości.

Interesującym pomysłem wydają się podatki od „grzechów zdrowotnych”. Tzw. sin taxes to nie fanaberia – obowiązują już w kilkudziesięciu krajach świata. Zresztą Polska ma przecież podatek cukrowy. W tym rozwiązaniu chodzi o wyższy podatek cukrowy oraz o nowy podatek tłuszczowy. Choć w teorii mogłoby to przynieść od 2,1 do 3 mld zł rocznie, to pytanie brzmi, czy Polacy zaakceptują droższe produkty spożywcze w zamian za lepszą opiekę zdrowotną. Tę propozycję coś jednak bezsprzecznie wyróżnia: sin taxes stanowią narzędzie sprzyjające kształtowaniu nawyków prozdrowotnych, a w dłuższej perspektywie przyłożą się do zmniejszenia wydatków na świadczenia zdrowotne, np. leczenie otyłości oraz jej powikłań. Jeśli nie będziemy myśleć w ten sposób, nigdy nie wyjdziemy z zapaści finansowej.

Raport wskazuje także na konieczność zrównania wieku emerytalnego kobiet oraz mężczyzn, co mogłoby wnieść dodatkowe 5,7 mld zł do budżetu NFZ. Jest to jednak propozycja wyjątkowo niepopularna politycznie. Również nasze społeczeństwo wciąż nie jest gotowe na taką zmianę. Co w zamian? Coraz więcej krajów zachodnich idzie w kierunku uzupełniających prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych. W Polsce temat ten – jak wiele innych – budzi kontrowersje, z pewnością jednak wprowadzenie systemu komplementarnych ubezpieczeń mogłoby zdjąć część obciążeń z NFZ, choć jednocześnie oznaczałoby konieczność dopłat ze strony pacjentów.

Choć raport SGH wymienia różne potencjalne źródła finansowania publicznego sektora ochrony zdrowia w Polsce, jedno jest pewne – system w obecnej formie jest nie do utrzymania. Wzrost wydatków na zdrowie wydaje się nieunikniony, a zasadnicze pytanie brzmi: kto za to zapłaci? Przed nami trudne decyzje – albo zmierzymy się z niepopularnymi reformami, albo zaakceptujemy coraz dłuższe kolejki i ograniczony dostęp do świadczeń zdrowotnych. Czy rząd zdecyduje się na odważne kroki, czy też będzie odkładał trudne reformy na później, mając w tyle głowy nastroje społeczne w kontekście zbliżających się wyborów (zawsze jakichś)?

Czas pokaże. Jedno jest pewne – zdrowie to inwestycja, a nie koszt.

Ewa Podsiadły-Natorska
redaktor prowadząca światlekarza.pl

Autorami raportu są: Monika Raulinajtys-Grzybek, Barbara Więckowska, Zuzanna Świerc, Artur Białoszewski. Pełna treść raportu znajduje się tutaj.

Artykuł Kto za to zapłaci? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podsumowanie roku w polskiej w polskiej ochronie zdrowia 2024

Gdyby chcieć opisać i krótko podsumować rok 2024 w polskiej ochronie zdrowia, warto spojrzeć nie tylko na codzienne bolączki i wady systemu, ale i to, co udało się w tym roku rządzącym wdrożyć. Trudno dokonać rewolucji w trakcie 12 miesięcy bez zabezpieczonych na ten cel dodatkowych środków finansowych, ale trzeba mieć przed oczyma jakąś wizję systemu i cel, do którego zmierzamy.

Odwracanie piramidy świadczeń to hasło odmieniane przez wielu. Nie udało się jej ostatecznie odwrócić – nadal nie znamy szczegółów reformy konsolidacji szpitali, ale wbrew pozorom system powoli się zmienia. Zaryzykowałbym twierdzenie, że system coraz lepiej i skuteczniej funkcjonuje na poziomie opieki podstawowej, a wielka reforma i wdrożenie opieki koordynowanej już powodują, że wiele badań, testów diagnostycznych, trafnych diagnoz i skutecznego leczenia ma miejsce „u podstaw piramidy”. Można się sprzeczać, czy szklanka jest do połowy pusta, czy do połowy pełna, ale doszliśmy do sytuacji, w której już połowa lekarzy rodzinnych ma bardzo szerokie możliwości diagnostyczno-terapeutyczne i bardzo dobrze zabezpiecza podstawowe potrzeby naszych pacjentów.

Dobrze i kompetentnie działa również polskie szpitalnictwo, chociaż rzeczywiście hospitalizacji wciąż za dużo, problem zadłużenia nierozwiązany, a liczba organów założycielskich szpitali przyprawia o ból głowy (szpitale powiatowe – starostów, szpitale marszałkowskie – dawne wojewódzkie, szpitale prezydenckie – miejskie w dużych miastach, szpitale MON, szpitale MSWiA, szpitale nadzorowane przez ministra zdrowia bezpośrednio – instytuty resortowe oraz pośrednio przez rektorów uczelni medycznych – jak dobrze naliczyłem – co najmniej 7 różnych form i różnych problemów).

Piszę o tym, bo boję się, że sama reforma szpitali powiatowych również nie do końca „odwróci piramidę”. Warto jednak zauważyć przy tej „wyliczance”, że najsłabszym ogniwem pozostanie nadal ambulatoryjna opieka specjalistyczna, a niektórzy wieszczą nawet, że przy dobrze działającej medycynie rodzinnej i uzdrowionych szpitalach z zapleczem przyszpitalnych poradni rola tego ogniwa będzie musiała się istotnie zmienić.

Żadnej dużej reformy nie zrobi się bez odpowiednich środków finansowych. To już nie może być 6 czy 7 proc. PKB, ale zapewne przy naszym poziomie rozwoju gospodarczego co najmniej 8 lub 9 proc. PKB. Środków finansowych jest zatem za mało, trzeba mówić o tym głośno i nie bać się postulowania co najmniej 8 proc. PKB na zdrowie w państwie, które za chwilę 5 proc. PKB przeznaczać będzie na obronność.

Środki pochodzić powinny z mądrych decyzji rządzących (na razie środków ubędzie z powodu odwracania nieudanych eksperymentów „polskiego ładu”), z funduszy europejskich wstrzymywanych przez lata, ale powinny również – mogę napisać to niepopularne hasło jako lekarz, bo nie zrobią tego politycy – być elementem racjonalizacji systemu: chociażby poprzez wprowadzenie drobnych opłat za nieodwołane wizyty publiczne, za przepisanie recepty, rewizję założeń refundacyjnych. Jako lekarzowi trudno mi też wypowiadać się „ile zarabiać powinien lekarz”, ale niewątpliwie ustawy o minimalnych płacach w ochronie zdrowia są bólem głowy dla menadżerów i muszą być odpowiednio zmienione.

Z jednej strony to rynek powinien kształtować wycenę pracy lekarza, z drugiej – odpowiednia umowa społeczna powinna sprzyjać powrotowi lekarzy na etaty w publicznej, zreformowanej ochronie zdrowia. Dużo głosów krytycznych wylewa się na wysokość płac lekarzy, zwłaszcza lekarzy kontraktowych, ale nie zapominajmy, że zawód ten funkcjonuje w Polsce cały czas w warunkach deficytu kadr i „europejskiego rynku pracy”. Dobre wynagrodzenia polskich lekarzy zabezpieczają przed ich wyjazdami do innych krajów Unii Europejskiej.

Na horyzoncie widać zresztą rozwiązanie zabezpieczenia kadrowego, przynajmniej w zakresie kadr lekarskich. Bardzo istotnie zwiększyła się liczba studentów medycyny, za kilka lat odczujemy to już w systemie. Większym problemem okażą się braki personelu pielęgniarskiego, innych zawodów medycznych, a wśród lekarzy – odpowiednie zabezpieczenie miejsc szkoleniowych, stażowych, rezydenckich. Rozumiem zatem decyzje Ministra Zdrowia o zmianie kształtu i zadań Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) – to będzie w systemie ważniejsza placówka do realizacji wizji kształtowania opieki zdrowotnej w Polsce niż uniwersytety medyczne.

Czy coś się spektakularnie udało w 2024 roku? Myślę, że zrobiono wszystko to, co można było zrobić natychmiast: ulżono w praktyce, wbrew oporom poprzedniej ekipy rządzącej i jej prezydenta, polskim kobietom w zakresie prawa do aborcji, zwiększono dostęp do awaryjnej antykoncepcji, odradzają się programy in vitro. To, czemu zadano najdotkliwsze ciosy w okresie poprzednich rządów – jak polska transplantologia – odrodziło się rekordowo w minionym roku. Dużo nowych oryginalnych terapii weszło na listy refundowane w onkologii, przyśpieszyły prace nad programami chorób rzadkich. Bardzo wysoko oceniam, obserwując z zewnątrz, aktywność Głównego Inspektora Farmaceutycznego i Głównego Inspektora Sanitarnego, nie bez przyczyny szczególnie ostro atakowanego przez ruchy antyszczepionkowe i denialistów wiedzy. Myślę, że na co dzień nie doceniamy też aktywności Pani Minister Zdrowia w zakresie negocjowania i dialogu społecznego z różnymi grupami zawodowymi ochrony zdrowia, z samorządami zawodowymi. Dużo dzieje się w zakresie budowania wizji funkcjonowania kardiologii, onkologii, psychiatrii – tworzenia sieci i docelowych modeli. To w tych dziedzinach dokonać się może również pełzająca rewolucja, która odmieni nasz system.

Co jest dla mnie największą porażką systemu ochrony zdrowia 2024 roku w Polsce? Może zbyt późne wprowadzanie zakazów dotyczących palenia papierosów i dostępu do e-papierosów przez dzieci i młodzież, może zbyt wolne zmiany w zakresie podległych bezpośrednio ministrowi instytucji – ale to kwestie, które się toczą. Prawdziwą porażką nas wszystkich, i nie jest to już wina Ministerstwa Zdrowia i menadżerów ochrony zdrowotnej, jest kapitulacja w zakresie obowiązkowego wprowadzenia przedmiotu edukacja zdrowotna do szkół. Bez prewencji i profilaktyki nigdy nie odwrócimy piramidy świadczeń, nigdy nie zracjonalizujemy wydatków, nigdy skutecznie nie będziemy walczyć ze znachorami, zabobonami i antyszczepionkowcami. Opowiadanie, że program edukacji zdrowotnej w szkołach ma być fakultatywny i za zgodą rodziców (czy rodzice w szkołach wyrażają też zgodę na naukę o tym, że Ziemia nie jest płaska?) to gwałt na rozumie i pogarda dla ambitnych planów tego przedmiotu. Szczególnie mnie boli, gdy opinie o „fakultatywności przedmiotu” wypowiadają politycy z wykształceniem lekarskim.

Jak zatem podsumować ten rok w ochronie zdrowia? Pomimo wielu narzekań, braku adekwatnych środków finansowych widzę wiele pozytywnych zmian. Myślę, że wypowiedzi wielu ekspertów trafnie opisują, co trzeba zmienić (diagnozy postawiono), pomimo gorących debat i często braku consensusu, już zaczęto wprowadzać elementy racjonalizacji systemu (leczenie rozpoczęto), ale najważniejsze zmiany w systemie – jeszcze przed nami (leczenia jeszcze nie intensyfikowano). Stąd też taki, a nie inny tytuł mojego styczniowego felietonu w 2025 roku.

Prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak
kardiolog, internista, hipertensjolog, farmakolog kliniczny, lekarz z ponad 25-letnią praktyką, nauczyciel akademicki, członek Rady Naukowej „Świata Lekarza”

Materiał powstał w ramach nowej rubryki PUNKT WIDZENIA RADY NAUKOWEJ ŚWIATA LEKARZA

Artykuł Diagnozy postawione, leczenie rozpoczęte, jeszcze nie intensyfikowane pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Ta sytuacja miała miejsce pod koniec listopada.

R. od czterech lat leczy się onkologicznie. Obecnie przechodzi chemioterapię w formie domowych infuzorów, które po całkowitym opróżnieniu – co zazwyczaj ma miejsce w trzeciej dobie – należy odpiąć od portu naczyniowego.

R. mieszka w Radomiu, leczy się w Warszawie. Co dwa tygodnie dojeżdża do stolicy na badania i po kolejny infuzor. Do domu wraca z zaświadczeniem, a właściwie „prośbą” (słowo „proszę” widnieje na dokumencie medycznym podpisanym przez lekarz prowadzącą) o odpięcie infuzora. Na innym dokumencie, z którym R opuszcza Warszawę – karcie informacyjnej z hospitalizacji jednodniowej – w uwagach można przeczytać, że „jeśli wlew chemioterapii odbywa się poprzez infuzor („pompka”), na odłączenie urządzenia należy zgłosić się do Narodowego Instytutu Onkologii lub najbliższej placówki medycznej”.

Odpięcie trwa 5 minut.

Chemioterapia w tym schemacie rozpoczęła się 31 października. Według lekarz prowadzącej na odpięcie infuzora R. nie musi wcale dojeżdżać do Warszawy – po to R. dostaje wspomniane zaświadczenie, a właściwie prośbę. Do niedawna się to udawało: co 14 dni R. zjawiał się w Radomskim Centrum Onkologii, którego nadal jest pacjentem, gdzie – jak mówi pół żartem, pół serio – „odzyskiwał wolność”.

Do czasu. 28 listopada ku swojemu wielkiemu zdumieniu w gabinecie zabiegowym R. usłyszał, że tym razem nie zostanie odpięty, bo w międzyczasie „zmieniły się procedury”. Zszokowany R. tłumaczył, że zawsze robi to w tej placówce i że nigdy nie było z tym problemu, jednak pielęgniarka była nieugięta. Na prośbę R. kobieta poszła poradzić się lekarza. Wróciła z potwierdzeniem, że „zmieniły się u nas procedury, nie możemy pana odpiąć. Musi pan jechać do Warszawy, bo w Radomiu raczej nikt tego nie zrobi”.

Była sobota. W trzeciej dobie wlewu R. zaczyna czuć się bardzo źle. To w końcu chemioterapia na zaawansowaną postać rozsianego nowotworu – kto ją przeszedł lub widział pacjentów, który ją przechodzili, ten rozumie.

Zaczęła się lawina telefonów i wycieczka po radomskich placówkach. Tu nie mogą, tam nie mogą, w kolejnym szpitalu nie, tam też nie da rady.

W końcu żona R. dodzwoniła się na oddział onkologiczny Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego na Józefowie (północne obrzeża Radom). Dyżurna pielęgniarka powiedziała, żeby R. do nich przyjechał, co też zrobił. W czasie odpinania infuzora pielęgniarki z tej lecznicy nie kryły swojego oburzenia, żeby tak traktować ciężko chorych pacjentów.

R. wrócił do domu „wolny”, ale wykończony. Fizycznie i psychicznie.

Tytułowe przeklęte słowo na P już się w tym felietonie pojawiło. To słowo to PROCEDURY. Dla organizacji i właściwego funkcjonowania opieki zdrowotnej są one rzecz jasna niezbędne, pozwalają bowiem na spójne i zgodne z aktualną wiedzą medyczną podejście do diagnozowania, leczenia oraz opieki nad pacjentami. Mają zapewnić im bezpieczeństwo, efektywność terapii oraz zminimalizować ryzyko błędów medycznych. To tak jakby „medyczna litera prawa”. A gdzie jego duch?

Ludzie nie tylko nie powinni, ale wręcz nie mogą stać się niewolnikami procedur, bo w tym wszystkim ginie z oczu człowiek. Obawa o złamanie procedur i możliwe tego konsekwencje w ochronie zdrowia są zrozumiałe – mówimy w końcu o życiu (!) ludzkim. Czy jednak większym ryzykiem nie jest odesłanie z kwitkiem przewlekle chorego człowieka w trakcie chemioterapii paliatywnej? Zmiany procedur byłyby do przyjęcia, gdyby dana placówka wskazała pacjentowi inną lecznicę w regionie, w której dana czynność zostałaby przeprowadzona. Pacjent z gorączką nie musiałby wtedy tułać się od szpitala do szpitala. W przeciwnym wypadku pozostaje stres, uruchamianie znajomości, „wiszenie na telefonie”, główkowanie, zmęczenie i ostatecznie zniechęcenie do terapii.

Tak właśnie czuł się R. Tak czuje się każdy pacjent, który nie uzyskuje pomocy z uwagi na „procedury”.

Procedury są bardzo ważne, ale nie mogą być kulą u nogi.

Medycyna idzie do przodu. Pojawiają się nowe idee, koncepcje, o urządzeniach, lekach i technologiach nie wspominając. Dawniej pacjent z nowotworem o leczeniu domowym za pomocą infuzorów mógł co najwyżej pomarzyć. Dziś ma tę możliwość. Tyle tylko, że za tą nowoczesnością musi jeszcze nadążyć czynnik ludzki.

Ewa Podsiadły-Natorska
redaktor prowadząca światlekarza.pl

Artykuł Przeklęte słowo na P pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Jak wbudować profilaktykę w system bezpieczeństwa lekowego Polski? O wypowiedź poprosiliśmy Krzysztofa Kopcia, prezesa Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego – Krajowi Producenci Leków

Artykuł Krzysztof Kopeć, Krajowi Producenci Leków: Bezpieczeństwo lekowe polega na tym, że pacjent dostaje lek na czas pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

– Potrzebna jest reorganizacja sieci szpitali i oddziałów pediatrycznych – mówi poseł Norbert Pietrykowski, analityk medyczny należący do Komisji Zdrowia Sejmu RP

Czy widzi pan potrzebę zmian w organizacji oraz finansowaniu opieki pediatrycznej w Polsce?

Tak, polska opieka pediatryczna niewątpliwie potrzebuje zmian; temat ten od lat dyskutowany jest w środowisku medycznym oraz wśród decydentów. Przede wszystkim zmagamy się z niedoborem pediatrów, co prowadzi do długiego czasu oczekiwania na wizyty. To problem szczególnie poważny w mniejszych miejscowościach, gdzie dostęp do opieki pediatrycznej jest ograniczony. Dlatego konieczne jest zwiększenie liczby miejsc na rezydenturach w specjalizacjach pediatrycznych, a także stworzenie zachęt finansowych oraz systemowych, aby młodzi lekarze wybierali tę dziedzinę.

Również pieniądze przeznaczane na opiekę pediatryczną są niewystarczające, co ma wpływ na dostępność nowoczesnych technologii i sposobów leczenia, a także na infrastrukturę medyczną. Szpitale dziecięce oraz oddziały pediatryczne często borykają się z problemami finansowymi. Konieczna jest reorganizacja systemu skierowań i dostępności specjalistów oraz lepsza koordynacja między lekarzami pierwszego kontaktu a specjalistami.

Co więcej, system opieki pediatrycznej w Polsce koncentruje się głównie na leczeniu, podczas gdy profilaktyka zdrowotna jest niedostatecznie rozwinięta. Programy profilaktyczne takie jak szczepienia, badania przesiewowe czy edukacja zdrowotna nie są wystarczająco finansowane ani powszechne – trzeba to zmienić.

Jakie reformy w polskim systemie ochrony zdrowia mogłyby poprawić dostęp dzieci do specjalistycznej opieki?

Potrzebne są reformy, które poprawiłyby dostęp dzieci do specjalistycznej opieki przede wszystkim poprzez zwiększenie liczby specjalistów, lepszą organizację usług medycznych, rozwój telemedycyny oraz wsparcie finansowe. Niezbędne jest również zapewnienie dzieciom z przewlekłymi chorobami oraz problemami psychicznymi odpowiedniej i dostępnej opieki w całym kraju.

W kwestii opieki nad dziećmi w polskim systemie ochrony zdrowia jest bardzo dużo do zrobienia. Trzeba m.in. zoptymalizować proces rejestracji, co pomoże w lepszym rozłożeniu obciążeń wśród specjalistów i skróceniu czasu oczekiwania, czyli zmniejszenie kolejek. W prostszych przypadkach, które nie wymagają wizyt stacjonarnych, należałoby zwiększyć rolę telemedycyny. To zasadne zwłaszcza na wsiach i w małych miastach, gdzie brakuje dostępu do specjalistów, przez co mali pacjenci z rodzicami lub opiekunami muszą podróżować do większych ośrodków.

Inne pożądane reformy, które mogłyby poprawić dostęp dzieci do opieki specjalistycznej, to m.in. zwiększenie nakładów finansowych na opiekę specjalistyczną, lepsze finansowanie programów rehabilitacyjnych i opieki pooperacyjnej, tworzenie regionalnych centrów pediatrycznych oraz wprowadzenie programów opieki koordynowanej dla dzieci z chorobami przewlekłymi, które obejmą całościowe podejście do leczenia, rehabilitacji oraz wsparcia psychologicznego i socjalnego. Konieczne jest ponadto zwiększenie liczby psychiatrów dziecięcych i psychologów oraz rozwój ośrodków, które specjalizują się w opiece nad dziećmi z chorobami psychicznymi.

Nierównomierne rozmieszczenie placówek specjalistycznych w Polsce sprawia, że w niektórych regionach dzieci mają ograniczony dostęp do specjalistycznej opieki. Jak rozwiązać ten problem?

Niewątpliwie potrzebna jest reorganizacja sieci szpitali i oddziałów pediatrycznych, co zapewniłoby lepszą koordynację pomiędzy regionalnymi szpitalami a ośrodkami specjalistycznymi. Pozwoli to na efektywniejsze kierowanie pacjentów do odpowiednich placówek. System usprawniłoby wprowadzenie sieci referencyjnych dla konkretnych dziedzin pediatrii takich jak kardiologia czy neurologia. Tworzenie regionalnych centrów pediatrycznych, które specjalizowałyby się w leczeniu konkretnych schorzeń, poprawiłoby jakość opieki i dostępność do specjalistycznych zabiegów.

Czy uważa pan, że obecny system zapewnia odpowiedni poziom opieki dla dzieci z niepełnosprawnościami lub chorobami przewlekłymi?

To zależy. System opieki zdrowotnej w Polsce zapewnia tym dzieciom opiekę, jednak nie jest w pełni adekwatny do potrzeb i boryka się z licznymi problemami. Przede wszystkim dzieci z niepełnosprawnościami oraz chorobami przewlekłymi wymagają wieloaspektowej opieki specjalistycznej, niestety często dostęp do specjalistów jest ograniczony z powodu długich kolejek. Tymczasem długie oczekiwanie na konsultacje, zabiegi i terapie prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia dzieci, a w niektórych przypadkach do opóźnienia leczenia, co może być szczególnie niebezpieczne dla dzieci z przewlekłymi chorobami, które wymagają szybkiej interwencji.

Obecny system ochrony zdrowia w Polsce nie zapewnia wystarczającej koordynacji opieki nad dziećmi z niepełnosprawnościami, co oznacza, że rodziny muszą samodzielnie organizować leczenie, rehabilitację i wizyty u różnych specjalistów. Brakuje tzw. opieki skoordynowanej, w której jeden ośrodek nadzoruje całość leczenia pacjenta. To kolejny powód do przeprowadzenia reformy.

Do tego dochodzi niedostateczny dostęp do rehabilitacji, brak odpowiedniej edukacji i wsparcia czy problemy finansowe rodziców oraz opiekunów. Opieka nad dziećmi z niepełnosprawnościami lub chorobami przewlekłymi jest kosztowna; często rodziny muszą finansować dodatkowe terapie, leki, sprzęt medyczny i rehabilitacyjny z własnych środków, gdyż refundacje z NFZ są ograniczone.

Jak pan ocenia rolę współpracy pomiędzy politykami a środowiskiem medycznym w zakresie poprawy systemu opieki nad dziećmi?

Współpraca pomiędzy politykami a środowiskiem medycznym jest kluczowa dla skutecznego i zrównoważonego rozwoju systemu opieki zdrowotnej, tworzeniu odpowiednich przepisów, w tym opieki nad dziećmi. Tam, gdzie ta współpraca istnieje i eksperci medyczni mają wpływ na kształtowanie polityki zdrowotnej, systemy opieki zdrowotnej są zazwyczaj bardziej efektywne.

W Polsce istnieje potrzeba zacieśnienia tej współpracy, ponieważ nie zawsze głosy lekarzy i organizacji pacjentów są brane pod uwagę w procesach decyzyjnych. A i politycy mogą lepiej rozumieć potrzebę reform, gdy współpracują z przedstawicielami środowiska medycznego na poziomie komisji parlamentarnych, grup roboczych oraz konferencji naukowych.

Dialog pomiędzy politykami a środowiskiem medycznym powinien być regularny, oparty na danych naukowych i otwarty na uwagi ekspertów oraz pacjentów. Taki dialog jest szczególnie istotny w obszarze opieki pediatrycznej, gdzie zmieniają się wyzwania zdrowotne (np. wzrost problemów z otyłością, zdrowiem psychicznym, chorobami serca u dzieci itp.).

Rozmawiała: Ewa Podsiadły-Natorska

Artykuł Dziecko w polskim systemie ochrony zdrowia pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Ostatnie dni w ochronie zdrowia obfitowały w wydarzenia. U progu października niechlubną sensację wywołał alkohol w tubkach. W sieci zawrzało, czemu absolutnie się nie dziwię. W tubkach przypominających musy owocowe znajdowała się wódka oraz likier. „Jestem głęboko oburzona. Też jestem rodzicem i kiedy to zobaczyłam, byłam głęboko wstrząśnięta” – powiedziała minister edukacji Barbara Nowacka. Jako matka sześcio- i ośmiolatka mam takie samo zdanie. Tubki owocowe jako szybka i zdrowa przekąska są u nas na porządku dziennym. Producenci prześcigają się w coraz to nowszych propozycjach, umieszczając w saszetkach już nawet ryż czy owsiankę. O pomyłkę naprawdę nietrudno. „Trzeba czytać etykiety” – powiedzą niektórzy. Zgoda. A co, jeśli ktoś nie weźmie ze sobą okularów albo w pośpiechu sięgnie po pierwszą z brzegu tubkę?

W kraju, w którym trwa dyskusja, jak ograniczyć spożycie alkoholu, wydanie pozwolenia na sprzedaż alko-tubek jest niedopuszczalne. Musiały polecieć głowy – i poleciały: kilka dni po wybuchu afery minister Izabela Leszczyna przyjęła rezygnację Piotra Jabłońskiego, dyrektora Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Najważniejsze jednak, że producent alkoholu ze swojego kontrowersyjnego pomysłu się wycofał.

Jak to jednak jest, że tracimy energię na coś, co potem musimy naprawiać?

Od 9 października trwa posiedzenie sejmu. Przede wszystkim szykuje się oczekiwana nowelizacja ustawy tytoniowej, która zakłada zakaz sprzedaży e-papierosów bez nikotyny dla osób poniżej 18. roku życia oraz zakaz dodawania nowatorskich wyrobów tytoniowych aromatów. Poza tym na sali plenarnej jak zwykle gorąco. Minister Izabela Leszczyna mówiła m.in. o braku finansowania świadczeń medycznych na rok 2024, czego mieli nie zapewnić poprzednicy. Z ław sejmowych padały takie słowa jak „do dymisji”, jednak szczegółów Państwu oszczędzę, bo na co innego chciałabym dziś zwrócić uwagę.

Proszę zauważyć, że w tle wymienionych tematów – alkohol w tubkach, e-papierosy – są… dzieci. Dzieci, które żyją w czasach wielu pułapek i przyzwoleń, nad którymi jako dorośli często tracimy kontrolę. I właśnie dzieciom w polskim systemie ochronie zdrowia poświęcamy najnowsze wydanie „Świata Lekarza”, które ukaże się w druku podczas XXVII Sympozjum Polskiego Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej (24–26 października), a w którym dużo miejsca przeznaczymy też na rozmowy o chorobach rzadkich.

Prof. Alicja Chybicka – razem z prof. Mieczysławem Walczakiem opiekunka merytoryczna tego wydania – podczas ostatniego spotkania Zespołu ds. Chorób Rzadkich, którego jest przewodniczącą, powiedziała zdanie, które, nie ukrywam, zapisałam sobie i do którego nawiązałam w czasie naszej rozmowy: „Życia dziecka przeliczać na pieniądze nie wolno”. W meandrach systemu, ograniczeniach budżetowych i wszechobecnie panującym „niedasizmie” nie wolno nam stracić z oczu tego celu.

Ewa Podsiadły-Natorska
redaktor prowadząca

Czekam na Państwa wiadomości: ewa.podsiadly@mediatv.com.pl.

Artykuł Alko-tubki, e-papierosy i… niedasizm pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

17 września obchodziliśmy Światowy Dzień Bezpieczeństwa Pacjenta. Jak wynika z badania „Placówki medyczne w Polsce. Badanie satysfakcji oraz potrzeb pacjentów” ARC Rynek i Opinia, 72 proc. badanych pacjentów, którzy odwiedzili gabinet dentystyczny, gabinet medycyny estetycznej, przychodnię lekarską w ciągu ostatnich 6 miesięcy przyznało, że wystrój wnętrz placówki medycznej ma wpływ na ich poczucie bezpieczeństwa.

• 17 września to Światowy Dzień Bezpieczeństwa Pacjenta.
• Z badania „Placówki medyczne w Polsce. Badanie satysfakcji oraz potrzeb pacjentów” przeprowadzonego wraz z ARC Rynek i Opinia wynika, że wygląd placówki medycznej ma wpływ na poczucie bezpieczeństwa pacjentów, którzy wzięli udział w badaniu (72 proc. respondentów potwierdziło tę tezę).
• Prawie połowa respondentów ocenia wystrój wnętrza ostatnio odwiedzonej placówki jako dobry. Do pozytywnej oceny najczęściej przyczynił się czysty i schludny wygląd (55 proc.) oraz nowoczesne technologie (16 proc.).
• Ponad połowa badanych przyznaje, że wygląd wnętrz ma wpływ na ich decyzje o podjęciu leczenia w danej placówce (wygląd ma bezpośrednio duże znaczenie lub pośrednio wpływa na decyzję).
• Pacjenci, którzy wzięli udział w badaniu, w ciągu roku najczęściej korzystali z przychodni lekarskiej (95 proc.), trochę mniej osób odwiedziło gabinet stomatologiczny (79 proc.), a jedynie 14 proc. korzystało z usług medycyny estetycznej.

– Przy okazji Światowego Dnia Bezpieczeństwa Pacjenta postanowiliśmy sprawdzić, jak pacjenci w kraju oceniają placówki medyczne oraz jakie są ich potrzeby. Jak wynika z badania „Placówki medyczne w Polsce. Badanie satysfakcji oraz potrzeb pacjentów”, wystrój kliniki czy gabinetu w dużym stopniu oddziałuje na przebieg leczenia i odczucia pacjenta. Aż 80 proc. uczestników badania potwierdziło, że stylistyka wnętrz wpływa na ich poczucie komfortu, a 72 proc. – na ich poczucie bezpieczeństwa – mówi Marcin Banasik, wiceprezes zarządu Primater.

– W przypadku placówek medycznych istotne jest więc stworzenie przestrzeni, w których pacjent czuje się dobrze. Budując miejsca, służące powrotowi do zdrowia należy ze szczególną starannością przemyśleć układ gabinetów, kolorystykę, oświetlenie, ale również stylistykę mebli, aby oferowane pacjentom gabinety były uporządkowane i czyste. Dzięki przyjaznej i schludnej aranżacji placówki medycznej pacjent będzie czuć się zaopiekowany, obdarzy placówkę i pracujących w niej lekarzy zaufaniem, co w perspektywie długofalowej może wpłynąć na poprawę efektywności leczenia i przyspieszenie powrotu do zdrowia – dodaje Banasik.

Respondenci wskazali w badaniu czystość oraz higienę (96 proc.) jako najważniejsze aspekty wystroju placówki medycznej, następnie funkcjonalność układu pomieszczeń (81 proc.) oraz oświetlenie (79 proc.). Wszystkie te elementy podlegają rygorystycznym regulacjom prawnym z zakresu sanitarno-epidemiologicznego, które dotyczą instalacji sanitarnych, kanałów wentylacyjnych, wyposażenia, środków do dezynfekcji itd. służących zapewnieniu bezpieczeństwa pacjentom.

W minionym czasie placówki medyczne coraz bardziej przykuwają uwagę do designu, stając się bardziej niż wcześniej konkurencyjne. Wygląd placówki zaczął odgrywać dużą rolę przy wyborze miejsca leczenia; ponad 50 proc. respondentów wskazało w ankiecie, że ma on bezpośrednio duże znaczenie lub pośrednio wpływa na ich decyzję.

– Wygląd gabinetu lekarskiego to kluczowy aspekt, mający ogromny wpływ na samopoczucie pacjenta i przebieg wizyty. Powstające w zaledwie kilka sekund pierwsze wrażenie jest potężnym narzędziem społecznym, dzięki któremu podejmujemy liczne, nie zawsze wyłącznie świadome decyzje. Ta błyskawiczna ocena naszego mózgu stanowi swoistą wizytówkę danego miejsca i jest trudna do zmiany. Dzieje się tak, gdyż wrażenia uzyskane na początku mają większy wpływ niż te późniejsze. Zatem pierwsze wrażenie jakie odbieramy, wchodząc do placówki medycznej, warunkuje szereg dalszych decyzji i nasze nastawienie do nich. Tworząc świadomie pierwsze wrażenie, warto zwrócić uwagę na wygląd i spójność miejsca – podkreśla Karolina Matczak, psycholog.

Prawie połowa respondentów oceniła wystrój wnętrza ostatnio odwiedzonej placówki jako dobry. Do pozytywnej oceny najczęściej przyczynił się czysty i schludny wygląd (55 proc.), który bezpośrednio wpływa na poczucie bezpieczeństwa, oraz nowoczesne technologie (16 proc.).

Zgodnie z wynikami badania najczęstszą przyczyną zrezygnowania z powtórnego skorzystania z usług placówki jest przestarzały sprzęt medyczny (opinia 30 proc. badanych) oraz nieprzyjemny zapach (27 proc.). Co czwarty badany rezygnuje z usług placówki medycznej ze względu na: brak prywatności, brudne pomieszczenia, zaniedbane wnętrza.

Do ponownej wizyty w placówce zniechęcają też słaba nawigacja (18 proc.), brak aplikacji do rejestracji wizyt (18 proc.) oraz brak dekoracji, surowe wnętrza (13 proc.).

Pacjenci, którzy wzięli udział w badaniu, w ciągu roku najczęściej korzystali z przychodni lekarskiej (95 proc.), trochę mniej osób odwiedziło gabinet stomatologiczny (79 proc.), a jedynie 14 proc. korzystało z usług medycyny estetycznej.

Artykuł Czy pacjenci czują się bezpiecznie w placówkach medycznych? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podczas XVI Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach nie zabraknie panelu poświęconego ochronie zdrowie. Czy któryś z zaproszonych ekspertów zada bardzo ważne pytanie: Quo vadis, polska pediatrio?

Ja to pytanie zadaję sobie już od dawna: jako dziennikarka, płatniczka składek, a przede wszystkim jako matka. Choć mieszkam w dużym mieście, w którym – przynajmniej teoretycznie – nie powinnam mieć problemów z dostępem do pediatry „na NFZ”, to notorycznie zderzam się z górą lodową. Ta góra lodowa nazywa się „Brak”: „Brak numerków” i „Brak pediatry”.

Kiedy moi synowie (dziś 6 i 8 lat) przyszli na świat, w naszej przychodni pracowało 5–6 pediatrów. Dostanie się na wizytę do któregoś z nich nie stanowiło problemu. Dziś etaty zmniejszyły się o połowę, a to i tak marzenie, aby wszyscy pracowali codziennie po kilka godzin. W rejestracji najczęściej słyszę, że „Nie ma już numerków”, „Jest jeden lekarz i to tylko przez dwie godziny” albo wręcz, że „Nie ma dziś żadnego pediatry”. Nie „już”. Wcale. Jak to możliwe? Gdy o to pytam, uzyskuję zdawkową odpowiedź: „Miał być doktor X, ale zadzwonił, że dziś go nie będzie”. Odpowiadam: „Dziecko ma 40 stopni gorączki, co mam zrobić?”. „Nie wiem, nie ja ustalam grafik, proszę jechać na pogotowie”.

Na pogotowiu w dni robocze pomoc można uzyskać po godz. 18, a był środek dnia i tygodnia. Jak zwykle kończą się w moim przypadku takie historie? Wizytami prywatnymi. Mam jednak pełną świadomość, że nie każdy rodzic może sobie na to pozwolić. Wręcz nie powinien, jeśli jest częścią systemu, tzn. opłaca składki. Ale ten system nie działa jak należy. Ostatnio, gdy moja znajoma – należąca do tego samego POZ-u, co my – też nie mogła dostać się z chorym synem na wizytę z powodu „braku pediatry”, zrobiła przy rejestracji awanturę. Dziecko było po operacji, kontrolną wizytę pediatryczną w POZ-ie wskazano w zaleceniach. Znajoma wezwała kierowniczkę placówki; w ciągu 30 minut pediatra w magiczny sposób zmaterializował się na miejscu. Czy jednak tak to powinno wyglądać? Co dalej? Dokąd zmierzamy?

Już od wielu lat polska pediatria przeżywa kryzys. Kolejne oddziały pediatryczne są zamykane. Czasem (podobno) z powodu braku dzieci, ale nie to jest esencją tego felietonu. Wciąż wracamy do sedna sprawy, a mianowicie do pytania, jak w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej zatrzymać (!) dobrych specjalistów. Lekarzy, owszem, kształcimy – prezes Naczelnej Izby Lekarskiej poinformował, że w Polsce uczy się już o 120 proc. więcej lekarzy niż 25 lat temu. Chodzi jednak o to, żebyśmy kształcili ich dla siebie, a nie dla zagranicznych pacjentów, którzy potem zamiast nas będą korzystać z ich wiedzy oraz umiejętności.

Kryzys polskiej ochrony zdrowia jest faktem; kontrolerzy NIK alarmują, że również w publicznej opiece stomatologicznej panuje impas, a przecież to tylko jedna z wielu kropli drążących skałę zapaści. Potwierdzam: zęby leczymy prywatnie. Dobra wiadomość jest taka, że w Polsce wybitnych lekarzy nie brakuje. Zła jest taka, że wciąż mamy ich za mało. Pediatrów również.

Czy ktoś spróbuje pochylić się nad powyższymi dylematami podczas XVI Europejskiego Kongresu Gospodarczego? W czasie debaty „System ochrony zdrowia w Polsce”, w której udział weźmie minister Izabela Leszczyna, mają być omawiane takie tematy jak kluczowe kompetencje, których dziś brakuje w naszym systemie, kwestie związane z zarządzaniem, finansowaniem, kadrami. Po pierwsze pacjent – co to oznacza w praktyce? – to kolejne pytanie, które ma zostać zadane. „Bez efektywnie działającego systemu publicznego nie będzie działać system prywatny” – twierdzą eksperci zaproszeni do dyskusji. Pełna zgoda. Pytanie, jak to rozwiązać, wciąż pozostaje otwarte.

Ewa Podsiadły-Natorska
Redaktor prowadząca światlekarza.pl

Artykuł Dokąd zmierzamy? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

– Jeżeli chodzi o ochronę zdrowia, jest to obszar niezwykle istotny, jeden z najważniejszych, o ile nie najważniejszy dla Polek i Polaków, ale też obszar bardzo dynamiczny, który cały czas się zmienia – mówiła podczas gali wręczenia XXI Nagrody Zaufania Złoty OTIS minister Katarzyna Sójka, lekarka, działaczka samorządowa, w 2023 r. minister zdrowia w drugim rządzie Mateusza Morawieckiego.

Zdaniem minister Katarzyny Sójki jednym z najtrudniejszych problemów w polskiej ochronie zdrowia jest dostęp do świadczeń medycznych, czyli tzw. kolejki. – Jest to problem wieloczynnikowy – zwróciła uwagę. – Składa się z kilku części, które na przestrzeni miesięcy-lat trzeba sukcesywnie rozwiązywać. To m.in. kwestia kadry medycznej czy e-rejestracji.

Zapraszamy do obejrzenia nagrania z wypowiedzią pani minister.

Artykuł Minister Katarzyna Sójka: Potrzeby w ochronie zdrowia się zmieniają pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Konferencja Kliniki Reumatologii, Chorób Tkanki Łącznej i Chorób Rzadkich Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA.

Jeszcze niedawno nikt nie słyszał o chorobach rzadkich, dziś to codzienność – mówił prof. Waldemar Wierzba, dyrektor Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA. Uczestnicy spotkania dyskutowali, jak z tą codziennością radzi sobie polski system ochrony zdrowia

W debacie udział wzięli:

Prof. dr hab. n. med. Waldemar Wierzba, Dyrektor Naczelny PIM MSWiA
Prof. dr hab. n. med. Katarzyna Życińska
Prof. dr hab. n. med. Anna Kostera-Pruszczyk
Prof. dr hab. n. med. Piotr Szymański
Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Żuber
Stanisław Maćkowiak, prezes Krajowego Forum na rzecz terapii chorób rzadkich ORPHAN

Moderatorzy:
Red. Ewa Podsiadły-Natorska i Red. Paweł Kruś, dziennikarze „Świata Lekarza”.

Uczestnicy debaty „Choroby rzadkie w polskim systemie ochrony zdrowia – dotychczasowe osiągnięcia i najważniejsze wyzwania na nad­chodzące lata” nie ukrywali, że wciąż jest bardzo dużo do zrobienia w tej kwestii. – Bardzo się cieszę, że w tym roku obchody „Światowego Dnia Chorób Rzadkich” zaczy­nają się właśnie w PIM MSWiA, który niebawem będzie obcho­dził pierwsze urodziny. Nasze plany naukowe tworzymy, ana­lizując wpływ cywilizacji na na­turę chorób i powiedzmy to otwarcie: na ewolucję chorób. Jeszcze nie tak dawno nikt nie słyszał o chorobach rzadkich w tak powszechnych dziedzinach jak kardiologia czy pulmonologia, dziś to codzienność. Pewnie powiecie, że duży wpływ na odkrycie tych chorób ma rozwój wie­dzy medycznej, szczególnie genetyki – to racja, ale wa­runki, w jakich obecnie żyjemy, zmiana diety, stylu ży­cia i środowiska wokół nas, wpływają na powstawanie nowych chorób lub mutacje starych. Dziś te choroby są rzadkie, ale nie mamy gwarancji, że za sto czy dwieście lat nie staną się powszechne albo odwrotnie – że nie znikną – rozpoczął debatę prof. Waldemar Wierzba.

 

FOT. TOMASZ ADAMASZEK

Jak obecnie sobie z tym radzimy? – Powoli i dostoj­nie, ale z naciskiem na powoli. Efekty kilkunastoletniej pracy na rzecz pacjentów z chorobami rzadkimi są spo­re, szczególnie w sferze świadomości społecznej, zasta­nówmy się jednak, co możemy poprawić. Najpierw bra­kowało kadry, leków i pieniędzy, dziś brakuje przede wszystkim koordynatora leczenia, czyli centrum chorób rzadkich – tak zagaił dyskusję Paweł Kruś, dziennikarz „Świata Lekarza”. – Czy nie czas dokończyć jego organi­zację i wprowadzić specjalny system finansowania jego działalności?

Systemowe rozwiązania znalazły się w Narodowym Planie dla Chorób Rzadkich, który jednak… wygasł w 2023 roku. – Mimo wielu prób nie udało się go re­animować i przedłużyć działania o kolejne dwa lata.

Zawarte w planie harmonogramy były bardzo ambit­ne, ale nic nie zostało zrealizowane. Jedyny element, który się pojawił, to strona internetowa na porta­lu Ministerstwa Zdrowia. Szkoda tylko, że pozbawio­na treści. Miały ją wypełniać ośrod­ki eksperckie, ale tych nie ma – obja­śniał podczas de­baty prezes Stani­sław Maćkowiak. – Nad tym planem pracowała bardzo duża grupa specja­listów, praktycznie wszystkie zadania zostały opracowa­ne merytorycznie i organizacyjnie. Cóż z tego, skoro zderzyliśmy się z niemocą administracyjną. Nie ma żadnych decy­zji, rozporządzeń czy innych aktów prawnych. Na­sze ośrodki eksperckie znajdują się w sieci europej­skiej, Ministerstwo Zdrowia musiało wykonać tylko jeden krok i powołać je do działania, by mogły praco­wać. Tak się nie stało – ubolewał prezes Maćkowiak. Kiedy powstanie kolejny plan? Uczestnicy debaty li­czą, że jak najszybciej, bo poprzedni dokument wyma­ga tylko drobnych modyfikacji, zwłaszcza w harmono­gramach działań. – Przygotowując plan, wykonaliśmy ogromną pracę, którą należy tylko wdrożyć w życie. Nie można jej zmarnować, pewne kwestie można uszcze­gółowić i zmodyfikować, ale nie zaczynać wszystkiego od nowa – apelował prof. Zbigniew Żuber.

– Najlepszym rozwiązaniem byłoby wykorzystanie do przyjęcia zmodyfikowanego planu innej rangi aktu prawnego dającego szansę na realizację tych zadań, czyli ustawy. Obecna przewodnicząca Parlamentar­nego Zespołu ds. Chorób Rzadkich prof. Alicja Chy­bicka zadeklarowała, że będzie szła w tej sprawie jak czołg. Mamy nadzieję, że stanie się siłą sprawczą, bo bardzo jej potrzebujemy – stwierdził Stanisław Mać­kowiak. Red. Ewa Podsiadły-Natorska zauważyła, że to na łamach „Świata Lekarza” prezes Maćkowiak stwierdził, że to nie wina pacjenta, że zachorował.

 

FOT. TOMASZ ADAMASZEK

Brak rozwiązań systemowych sprawia, że opie­ka nad osobami dotkniętymi chorobami rzadkimi na­leży do poważnych wyzwań. Przykładem może być choroba Fabry’ego, której diagnoza trwa kilka, a na­wet kilkanaście lat. – Nie jesteśmy już maratończy­kami, ale ultramaratończykami, próbując otworzyć drzwi dla bardzo potrzebujących tego pacjentów do świadomości ludzi podejmujących decyzje o funkcjo­nowaniu systemu ochrony zdrowia – przyznała pod­czas debaty prof. Anna Kostera-Pruszczyk. – Plan dla Chorób Rzadkich nie może być dokumentem mar­twym. Mamy już dość stukania do kolejnych drzwi, żeby pozyskiwać środki zewnętrzne na to, co po­winno być gwarantowane przez NFZ. Już teraz na­ciągamy do maksimum nasze możliwości czasowe i zdrowotne, by z całą odpowiedzialnością i zaanga­żowaniem stawić czoła problemom, z którymi zma­gają się nasi pacjenci. Nie walczymy o przywileje dla nich, walczymy, by nie byli ostatni w kolejce w róż­nych sytuacjach życiowych i zdrowotnych – dodawała. Zdaniem prof. Zbigniewa Żubera do schorzeń rzadkich lepiej pasuje stare określenie „choroby siero­ce”. – Nasi pacjenci to sieroty systemu ochrony zdrowia, wypychane poza jego ramy. Dlatego tak ważnym zada­niem jest powołanie ośrodków eksperckich. Oczywiście nie chodzi tylko o szyld, ale całą organizację zespołu specjalistów, którzy wiedzą, jak pacjenta z nietypowymi jednostkami chorobowymi diagnozować, jak z nim po­stępować, jak roztoczyć nad nim kompleksową opiekę. Prof. Żuber przypominał, że choroby rzadkie prze­stają dotyczyć tylko ośrodków pediatrycznych, co po­twierdzali też inni uczestnicy debaty. – Jeszcze 20–30 lat temu była to tylko kwestia pediatrii, bo pacjenci nie dożywali dorosłości. Dziś, wraz z rozwojem medycyny, mają na to coraz większą szansę – tłumaczył Stanisław Maćkowiak.

 

FOT. TOMASZ ADAMASZEK

– Moimi pacjentkami są kobiety, które zachorowały na miastenię jako kilkunastoletnie dzieci, a dziś są na eme­ryturze. Przejście pacjenta z opieki pediatrycznej do do­rosłej to trudny moment i musimy stworzyć rozwiąza­nia, by gdzieś po drodze nie ginął. Potrzebne są zasady opieki nad nimi – dodawała prof. Kostera-Pruszczyk. Podczas debaty pojawił się też bardzo ciekawy wą­tek dotyczący mało znanego zagadnienia związanego z chorobami rzadkimi, czyli ich wpływu na układ ser­cowo-naczyniowy. – Kardiolodzy raczej nie kojarzą się z tym tematem, tymczasem wystarczy wspomnieć, że główną przyczyną zgonów noworodków i małych dzie­ci w krajach cywilizowanych są rzadkie, strukturalne choroby serca – wyjaśniał prof. Piotr Szymański. – Na szczęście współczesna kardiochirurgia dziecięca jest już tak rozwinięta, że potrafi zmienić chorobę ostrą w prze­wlekłą i pozwala żyć w dużym komforcie do dorosłości. Prof. Piotr Szymański wspominał też, że wiele kardiologicznych chorób rzadkich jest wykrywanych u sportowców, m.in. podczas badań przesiewowych prowadzonych wśród uczestników maratonów. Zwrócił również uwagę na inne problemy, choćby orzecznictwo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, często nieuwzględ­niające schorzeń „wymykających się” standardom.

Uczestnicy debaty zwrócili uwagę na potrzebę eduka­cji. Także lekarzy rodzinnych. – Ubolewam, że nie mają w swojej specjalizacji dedykowanych chorobom rzadkim staży czy kursów. Także studenci kierunków medycznych powinni mieć zajęcia poświęcone takim schorzeniom – przekonywała prof. Katarzyna Życińska.

 

FOT. TOMASZ ADAMASZEK

Jakie objawy powinny stać się sygnałem alarmo­wym dla lekarza pierwszego kontaktu? – Pediatra musi przede wszystkim zwrócić uwagę na zaburzenia rozwo­jowe, problemy z chodem, późne pojawienie się mowy czy patologiczne złamania. U dorosłych, zwłaszcza dość młodych, powodem do niepokoju jest udar, zawał ser­ca, szybko rozwijające się choroby nerek, bóle kości, wcześnie pojawiająca się osteoporoza, skłonność do złamań. Czujność lekarza daje szansę na szybką inter­wencję i poprawę komfortu życia pacjenta, który nie musi zmagać się z dolegliwościami bólowymi. Dotyczy to także dzieci, które często zwalniane są z zajęć wy­chowania fizycznego z powodu bólu mięśni czy stawów. Często jednak nikt nie zastanawia się, dlaczego tak się dzieje – tłumaczyła prof. Życińska.

– Pacjenci z chorobami rzadkimi mają rozmaite ob­jawy. Z jednym idą do okulisty, z drugim do neurolo­ga, z trzecim do nefrologa, a z czwartym do ortope­dy. Potrzeba kogoś, kto by to wszystko scalił, dlatego potrzebujemy ośrod­ków eksperckich, gdzie w trakcie ho­spitalizacji możliwie byłoby na przykład przeprowadzenie ba­dań genetycznych, co w onkologii jest już codziennością. Dla­czego pacjent z cho­robą rzadką ma do­stawać skierowanie do poradni genetycz­nej, gdzie będzie czekał rok na przyjęcie, a później pół roku na wynik? Należy go objąć koordynowaną opie­ką w jednym miejscu, by przestał się tułać po systemie. Pamiętajmy, że w wielu przypadkach rozpoznanie scho­rzenia i przekazanie pacjentowi rzetelnej informacji za­pewni mu spokój do końca życia. Nie będzie ciągle wra­cał do lekarza, wiedząc, że np. nie może podejmować dużego wysiłku fizycznego, gdy ma deficyt glukozy, że wcześniej musi coś zjeść – wyjaśniała prof. Anna Ko­stera-Pruszczyk.

Wiele chorób rzadkich można zdiagnozować u nowo­rodków dzięki badaniom przesiewowym. Obecnie w Pol­sce wykonuje się u dzieci testy skriningowe pozwalające wykryć 31 schorzeń z rejestru chorób rzadkich, jednak nie ma wśród nich choroby Fabry’ego, Gauchera ani Huntera. Rozszerzenie katalogu o te wskazania w wielu przypadkach pozwoliłoby na przyśpieszenie procesu dia­gnostycznego.

– Cieszę się, że wspólnie odkłamujemy termin „choro­by rzadkie”, bo chorych na nie jest wokół nas jest dużo. Jeśli inni będą traktowali ich marginalnie, nigdy nie prze­biją się ze swoimi problemami – podsumowała debatę prof. Katarzyna Życińska.

 

FOT. TOMASZ ADAMASZEK

Interesującym dopełnieniem konferencji były wykłady. Prof. Życińska mówiła o reumatologicznych twarzach mukopolisacharydoz, prof. Agnieszka Pawlak pochyli­ła się nad diagnostyką kardiologiczną oraz opieką nad pacjentem z chorobą Fabry’ego, zaś prof. Iwona Hus przedstawiła stan obecnej wiedzy na temat choroby Ga­uchera. We wszystkich wystąpieniach podkreślano zna­czenie wczesnego rozpoznania chorób rzadkich, które dziś jest dużo łatwiejsze niż jeszcze kilka lat temu. Słu­ży temu choćby prosty test wykonywany metodą „suchej kropli krwi”, który każdy lekarz może szybko zamówić przez portal hematoonkologia.pl (https://hematoonko­logia.pl/aktualnosci/id/6586-zamow-test-dbs-najnowsza-zakladka-portalu).

Uczestnicy debaty wspomnieli również o dużym uła­twieniu dla pacjentów z chorobami rzadkimi (np. choro­ba Gauchera czy Fabry’ego), jakim byłoby dopuszczenie podań leków w warunkach domowych, co obniżyłoby koszty leczenia i odciążyło placówki służby zdrowia oraz system ubezpieczeń społecznych. Pacjenci, po uprzed­nim przeszkoleniu przez pielęgniarkę, mieliby możli­wość podania sobie leku w domu. Oznacza to, że pa­cjent nie musi umawiać wizyty w placówce w ramach opieki ambulatoryjnej, nie zajmuje czasu pracy perso­nelu medycznego, a także nie musi zwalniać się z pra­cy, aby odwiedzić placówkę. Takie rozwiązanie jest ko­rzystne dla wszystkich.

Konferencję sponsorowała firma Takeda.

Przygotował: Rafał Natorski

Artykuł Debata „Świata Lekarza”: Choroby rzadkie w polskim systemie ochrony zdrowia pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Głównym celem Krajowej Sieci Onkologicznej jest zapewnienie pacjentom dostępu do kompleksowej, profesjonalnej diagnostyki i terapii onkologicznej, niezależnie od miejsca zamieszkania. W analizie satysfakcji pacjentów uczestniczących w pilotażu KSO odnotowaliśmy bardzo wysokie oceny naszych działań, przede wszystkim w zakresie skrócenia czasu dostępu do badań diagnostycznych i leczenia – mówi prof. Adam Maciejczyk, past prezes Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.

Krajowa Sieć Onkologiczna: co dzięki niej zyskuje pacjent?

Głównym celem Krajowej Sieci Onkologicznej jest zapewnienie pacjentom dostępu do kompleksowej, profesjonalnej diagnostyki i terapii onkologicznej, niezależnie od miejsca zamieszkania. Założenia KSO są zgodne z zaleceniami Unii Europejskiej, która również zaleca tworzenie sieci szpitali onkologicznych.

Ważną rolę w Krajowej Sieci Onkologicznej odgrywają koordynatorzy, którzy towarzyszą pacjentom od momentu rozpoczęcia diagnostyki onkologicznej do zakończenia leczenia. W ramach sieci monitorowany będzie czas dostępu do lekarza, do poszczególnych badań, wprowadzone zostaną jednolite standardy podstawowych usług.

KSO to pierwszy system, w którym cała uwaga skupiona jest przede wszystkim na wsparciu pacjenta w dostępie do profesjonalnej, dobrej jakościowo opieki.

Jak pacjenci oceniają pilotaż KSO, co najbardziej doceniają?

W analizie satysfakcji pacjentów uczestniczących w pilotażu odnotowaliśmy bardzo wysokie oceny naszych działań, przede wszystkim w zakresie skrócenia czasu dostępu do badań diagnostycznych i leczenia. Analiza satysfakcji na terenie województwa dolnośląskiego objęła grupę blisko 3 tysięcy pacjentów. Na zlecenie Ministerstwa Zdrowia proces oceny satysfakcji pacjentów z pilotażu był poddany audytowi przez niezależnych ekspertów – uzyskał pozytywną ocenę.

Czy w Dolnośląskim Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii, które koordynowało pilotaż w województwie dolnośląskim, pacjent jestfaktycznie prowadzony przez diagnostykę i leczenie? Jak w nowej roli sprawdzają się koordynatorzy leczenia?

Stale doskonalimy koordynację opieki onkologicznej w naszym szpitalu. W DCOPiH poza pilotażem KSO przeprowadziliśmy w 2021 roku certyfikację międzynarodową IPAAC z zakresu kompleksowej opieki onkologicznej (certyfikat dla całego szpitala) oraz dodatkowo w zakresie diagnostyki i leczenia nowotworów jelita grubego i trzustki. W 2022 roku przeszliśmy z powodzeniem audyt nowego rodzaju certyfikatu z zakresu raka piersi, przygotowanego przez Komisję Europejską (ECIBC – European Commission Initiative on Breast Cancer). Obecnie jesteśmy w trakcie certyfikacji kompleksowej opieki onkologicznej w ramach raka płuca (projekt CraNE)

Jesienią podczas sesji Rynku Zdrowia mówił Pan, że KSO powinna być wprowadzana stopniowo. Co to oznacza?

Wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych wymaga odpowiedniej uwagi i cierpliwości. Przede wszystkim należy uważnie wdrożyć już przygotowaną przez nasz Zespół, z dużym zaangażowaniem Centrum e-Zdrowia, nową formę karty DiLO – eDiLO. Musimy nauczyć się korzystać z tego kompleksowego rozwiązania.

Kiedy można się spodziewać funkcjonowania KSO w całej Polsce i kiedy zobaczymy efekty – w postaci poprawy wyników leczenia?

To pytanie do Ministerstwa Zdrowia. Pierwsze efekty wdrożenia sieci będą widoczne już po kilku tygodniach – na pewno skróci się czas oczekiwania na wizytę u onkologa

Artykuł Prof. Adam Maciejczyk: Pierwsze efekty sieci będą widoczne po kilku tygodniach pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Chciałbym, aby Pomorski Uniwersytet Medyczny utrzymał nadal wspaniałą pozycję w rankingu szkół medycznych pod kątem jakości kształcenia. Ostatnio blisko 2 mld zł trafiły do PUM na leczenie, dydaktykę, kształcenie i badania, z tego pół miliarda złotych pozwoli na rozbudowę szpitala klinicznego, a ponad 296 mln zł rządowej dotacji umożliwi budowę Uniwersyteckiego Centrum Zabiegowego dla Dzieci – mówi poseł Zbigniew Bogucki.

Panie Pośle, jaka była i jaka będzie realizacja przez Pana, jako polityka, sentencji śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, który powiedział „Silne Pomorze Zachodnie to polska racja stanu”.

Całe środowisko, do którego i ja należę, realizuje słowa śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego bardzo konkretnie. Prezydent zawsze podkreślał, że Polska zaczyna się na Pomorzu Zachodnim i jego silna pozycja jest polską racją stanu. Zawsze w historii było tak, że najważniejsze interesy Rzeczypospolitej rozgrywały się na kresach. Dziś województwo zachodniopomorskie to zachodnie kresy Rzeczypospolitej. To niezwykle ważny obszar gospodarczy i najważniejszy element bezpieczeństwa energetycznego Polski. Dlaczego? Bo tutaj jest Baltic Pipe i tu budujemy nowe bloki energetyczne, a także rozbudowujemy gazoport w Świnoujściu. Miałem przyjemność podpisywać pozwolenie na budowę trzeciego, największego zbiornika, który zostanie oddany do użytku w przyszłym roku. Powstaje nowa infrastruktura drogowa: drogi ekspresowe S3, S6, S11, a w planach mamy wybudowanie S10. W Świnoujściu chcemy stworzyć nowoczesny port kontenerowy. W Gminie Gryfino trwa budowa dwóch wielkich bloków gazowych, a w szczecińskim porcie finalizowana jest rozbudowa kanałów portowych i nabrzeży. Nie można zapominać o największej inwestycji przemysłowej w Polsce – Polimery Police o wartości ponad 7,2 mld zł. Tworzywa produkowane w Polimerach Police pod marką handlową Gryfilen będą charakteryzować się bardzo niską zawartością substancji lotnych, nie będą również zawierać ftalanów ani bisfenolu A (BPA). Zapewni to bardzo niskie przekazywanie smaków i zapachów, a to cecha szczególnie istotna przy zastosowaniu w przemyśle spożywczym.

Jest Pan prawnikiem, politykiem. A skąd w działaniu tak duże zainteresowanie medycyną i ochroną zdrowia?

Jestem prawnikiem specjalizującym się w prawie karnym, ale moja praca magisterska dotyczyła medycyny. Pisałem o zgodzie pacjenta na zabieg leczniczy. Na ostatnim roku studiów rozpocząłem pracę w Narodowym Funduszu Zdrowia w komórce zajmującej się przygotowywaniem umów ze świadczeniodawcami oraz ogłaszaniem postępowań konkursowych. Tak więc moja praktyka adwokacka to sprawy z zakresu ochrony zdrowia. Doświadczenie zdobyte na stanowisku wojewody zachodniopomorskiego w czasie niezwykle trudnym – pandemii COVID-19 pozwoliło wypracować model dobrej współpracy ze szpitalami, jednostkami ochrony zdrowia, ale także organizacji szczepień.

Jako wojewoda zachodniopomorski pilotował Pan umowy na dofinansowanie zakupu sprzętu i inwestycji dla zachodniopomorskich szpitali z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Czy w swojej działalności poselskiej w Sejmie X kadencji zamierza Pan kontynuować plany dotyczące rozwoju medycyny i ochrony zdrowia? O co konkretnie będzie Pan zabiegał?

Ludzkie życie i zdrowie są wartościami najcenniejszymi. W konsekwencji: ochrona zdrowia, szpitale, przychodnie, lekarze, pielęgniarki, rehabilitanci, laboranci, farmaceuci, ratownicy medyczni, a także cały personel medyczny i pomocniczy powinni być w centrum zainteresowania struktur rządowych i samorządowych. Cały system ochrony zdrowia jest jednym z najważniejszych filarów funkcjonowania państwa. Jest też miernikiem dbania o obywateli płacących podatki. Pandemia COVID-19 była niezwykle trudnym okresem dla całego systemu ochrony zdrowia, ale i czasem ogromnego dofinansowania, dosprzętowienia oraz podwyżek płac dla pracowników. Pandemia okazała się też czasem próby dla zarządzania. Z analiz NFZ i Ministerstwa Zdrowia wynika, że dług zdrowotny na Pomorzu Zachodnim jest jednym z najmniejszych w kraju. Co to oznacza? W skali kraju w tym rejonie odnotowano najmniej niewykonanych procedur medycznych. Udało się to osiągnąć dzięki współpracy i zaangażowaniu wielu osób. Trzeba jednak pamiętać, że zalecane są dalsze inwestycje w system ochrony zdrowia. Konieczna jest dalsza i konsekwentna realizacja przyjętego przez rząd Prawa i Sprawiedliwości programu zwiększania udziału procentowego PKB (produkt krajowy brutto) przeznaczonego na ochronę zdrowia. Powinniśmy podejmować reformy dotyczące udzielania i wyceny określonych świadczeń. Stoimy także przed wielkim wyzwaniem demograficznym. Nasze społeczeństwo starzeje się i dlatego potrzebny będzie rozwój tych dziedzin medycyny, które zagwarantują skuteczną diagnostykę, leczenie oraz rehabilitację seniorów. Ponadto duży wysiłek należy włożyć w rozwój leczenia chorób cywilizacyjnych oraz metabolicznych.

A jakie działania w swojej pracy poselskiej skieruje Pan na rzecz rozwoju Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego (PUM)?

Chciałbym, aby PUM utrzymał nadal wspaniałą pozycję w rankingu szkół medycznych pod kątem jakości kształcenia. Ostatnio blisko 2 mld zł trafiły do PUM na leczenie, dydaktykę, kształcenie i badania, z tego pół miliarda złotych pozwoli na rozbudowę szpitala klinicznego przy ul. Unii Lubelskiej (SPSK 1), a ponad 296 mln zł rządowej dotacji umożliwi budowę Uniwersyteckiego Centrum Zabiegowego dla Dzieci, gdzie będą wykonywane m.in. replantacje kończyn, zabiegi dotyczące wad rozwojowych, a także w obrębie głowy i szyi dzieci. W niektórych przypadkach opieka będzie miała zasięg ponadregionalny. Pieniądze wystarczą nie tylko na budowę nowego centrum zabiegowego, ale również na przebudowę istniejących klinik pediatrycznych i zakup specjalistycznego sprzętu. Bardzo chciałbym, aby rozpoczęte już działania i inicjatywy zostały skutecznie doprowadzone do końca. Będę o to zabiegał jako poseł i walczył o kolejne, nowe środki. Warto to robić, ponieważ skorzystają na tym przede wszystkim pacjenci, a jednocześnie pozwoli to na dynamiczny rozwój medycyny w Szczecinie i na całym Pomorzu Zachodnim.

W jaki sposób polityk może wspierać naukę i czy będzie Pan to czynił? To będą działania lokalne na rzecz woj. zachodniopomorskiego czy może całej Polski?

Odpowiem uczciwie: koszula zawsze bliższa ciału, a więc gros wysiłku skieruję na promocję rozwoju wiedzy w woj. zachodniopomorskim. Musimy pamiętać, że bez rozwoju nauki nie ma postępu. A więc trzeba rozwijać głównie tę innowacyjną, nie zapominając jednak o badaniach podstawowych, które są fundamentem rozwoju wszelkiej wiedzy.

Co dają „Konsultacje Strategii na rzecz Młodego Pokolenia”, z wymianą myśli międzypokoleniowych? I jak to wpływa na rozwój kraju oraz dobre decyzje polityczne?

Sam projekt w swoim założeniu jest oczywiście znakomity. Młodzi ludzie, przedstawiciele środowisk: młodzieżowych, uczniowskich, studenckich i doktoranckich mogą zgłaszać swoje problemy, potrzeby i oczekiwania w formie warsztatowej i wypracowywać konkretne rozwiązania. W ten sposób głosy młodych ludzi w połączeniu z wiedzą ekspertów, których cechuje praktyka i doświadczenie, mogą pozwolić na stworzenie wieloletniego planu działania państwa w obszarze polityki młodzieżowej. Nie zapominajmy jednak, że ostateczną ocenę można będzie wystawić na podstawie realnych efektów.

Czyli czerpiemy mądrość z antyku i greckiego areopagu?

Świetne porównanie i z tych wzorców korzystamy w dialogu społecznym.

Rozmawiał: Artur Wolski

Artykuł Poseł Zbigniew Bogucki: „Silne Pomorze Zachodnie to polska racja stanu” – realizujemy słowa śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Najważniejszym wyzwaniem systemu ochrony zdrowia jest niedostateczna dostępność do świadczeń w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Trzeba skrócić czas oczekiwania na świadczenie, w szczególności w trybie pilnym. W innym przypadku obywatele stracą zdrowie, często bezpowrotnie – pisze dr Marek Hok, poseł na Sejm.

Najważniejszym wyzwaniem systemu ochrony zdrowia jest niedostateczna dostępność do świadczeń w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Ponad 4 mln Polaków czeka w kolejce do specjalisty. Trzeba skrócić czas oczekiwania na świadczenie,   w   szczególności w trybie pilnym. W innym przypadku obywatele stracą zdrowie, często bezpowrotnie. Chociaż lekarze podstawowej opieki zdrowotnej uzyskali ostatnio więcej uprawnień, przejmując część zadań od opieki specjalistycznej, to jednak ambulatoryjna opieka specjalistyczna wymaga reorganizacji. Czyli: należy ułatwić pacjentom dostęp do opieki specjalistycznej, w tym również do diagnostyki, przynajmniej w niektórych zakresach. Naturalnie zwiększenie dostępu do specjalistyki może doprowadzić do zwiększenia popytu na świadczenia szpitalne, dlatego w tym samym czasie powinno być realizowane uwolnienie limitów w kolejnych zakresach lecznictwa szpitalnego. Nie możemy dopuścić, aby ograniczenie kolejki w jednym miejscu odbijało się na pacjentach na dalszym etapie leczenia.

Korekty wymaga poziom ustalonych limitów na świadczenia szpitalne. Trzeba przyjrzeć się, gdzie są one niezbędne – i w jakich wysokościach, a gdzie można z nich zrezygnować.

Kolejna sprawa to system rejestracji pacjentów. Dziś mamy już wiele możliwości, m.in. poprzez SMS-y, Internetowe Konto Pacjenta, aplikację m-obywatel, a jednak, jak słyszę, wielu pacjentów wciąż ma z tym problem. I sprawa ustaw, już wcześniej przegłosowanych, w tym ustawy o jakości świadczeń. Nie może być tak, że jest ustawa, ale albo bez szczegółowych rozporządzeń, albo te są jedynie w jakimś stopniu realizowane, ale nie ma informacji, jak to wygląda. Mamy kilka pilotażowych programów, ale jak ten pilotaż wygląda – nie wiadomo, bo informacje na ten temat są skąpe albo w ogóle ich nie ma.

Dostrzegamy pewnego rodzaju pułapki zastawione na nową koalicję przez przemijający rząd. Chociaż forsowano ustawy o jakości w ochronie zdrowia oraz o Krajowej Sieci Onkologicznej, do dzisiaj nie przyjęto rozporządzeń, które pozwoliłyby na wdrożenie tych idei. W szczególności w przypadku sieci onkologicznej musimy w końcu ujawnić sprawozdania, aby zobaczyć, jak ten program faktycznie funkcjonował.

Zdaję sobie sprawę  z  tego,  że  zmiany w systemie ochrony zdrowia nie nastąpią z dnia na dzień, za dużo narobiło się bałaganu. Nie można ich przeprowadzać wszystkich naraz, bo żaden system by tego nie mógł udźwignąć, dlatego konieczna jest gradacja potrzeb. A to nie będzie proste. (BS)

Artykuł Dr Marek Hok: Ułatwić dostęp  do specjalistów pochodzi z serwisu Świat Lekarza.